Кожны год у Велікодную раніцу мы з вялікай надзеяй чакаем тых слоў, якія абвяшчаюць нам вялікую радасць, што Хрыстос сапраўды ўваскрос.
Хрыстос сярод нас, нягледзячы на тое, што перажываем — радасць ці смутак. Ён заўсёды побач. Таму няхай замест непакою і страху, замест цемры і няўпэўненасці ў нашых сэрцах прысутнічае радасная вестка: “Пан уваскрос, Ён з намі”.
Дзелячыся з вамі, браты і сёстры, велікоднай радасцю, жадаем вам сапраўднай веры ва Уваскрасенне Езуса Хрыста. Няхай Збаўца падтрымлівае ў нашых сэрцах мір. Сапраўдны мір паміж народамі, у сем’ях і ў нашых сэрцах.
Хрыстос уваскрос — сапраўды Уваскрос! Са святам Вялікадня!
Кс. Павел КАЛЕСНИК, пробашч парафіі святых апосталаў Пятра і Паўла ў Іўі.
Кс. Андрэй КАЎШУК, вікарый парафіі святых апосталаў Пятра і Паўла ў Іўі.
31 сакавіка католікі адзначаць урачыстасць Уваскрасення Пана – Вялікдзень. Свята непараўнальнае па сваёй значнасці для ўсяго хрысціянскага свету, яно нясе людзям вестку пра выратаванне і надзею на вечнае жыццё. Рыма-каталіцкі Касцёл па традыцыі распачынае святкаванне вечарам Вялікай суботы – ў Велікодную Вігілію. Гэта найважнейшая і найбагацейшая форма літургічнай цэлебрацыі на працягу касцёльнага года, у ёй нічога няма выпадковага, усё прадумана і абгрунтавана.
ЛІТУРГІЯ СВЯТЛА
Напачатку святар вітае вернікаў, а затым асвячае агонь, ад якога запальваецца Велікодная свечка — пасхал.
На ім святар малюе крыж і літары: A (альфа) і Ω (амега). Гэта азначае, што ў пачатку быў Бог, і ён таксама прыйдзе ў канцы як Міласэрны Суддзя.
На пасхале ксёндз запісвае бягучы год, жадаючы падкрэсліць, што Хрыстус пераходзіць ад кропкі альфа (ад стварэння свету) да кропкі амегі (канца свету) гісторыі збаўлення, якая таксама праходзіць праз гэты канкрэтны год.
Святар гаворыць: “Хрыстос учора і сёння (крэсліць вертыкальнае плячо крыжа); Пачатак і канец (крэсліць гарызантальнае плячо крыжа); Альфа (піша літару альфа); і Амега (піша літару амега); Яму належыць час (піша першую лічбу бягучага года); і вечнасць (піша другую лічбу бягучага года); Яму слава і ўлада (піша трэцюю лічбу бягучага года); праз усе вякі вечныя. Амін (піша апошнюю лічбу бягучага года)”.
Акрамя таго, святар убівае ў Велікодную свечку пяць цвікоў (пікаў), якія сімвалізуюць пяць ран Хрыста, кажучы:
“Праз святыя раны Яго (забівае першую піку), ззяючы славаю (забівае другую гронку) Ён ахоўвае нас (устаўляе трэцюю групу) і захавае нас (ён устаўляе чацвёртую групу). Хрыстос Пан. Амін». (утыкае апошнюю вінаградзіну).
⬤ Святло Велікоднай свечкі таксама мае сваю сімволіку, асвятляючы цемру цёмнага касцёла, адсылае да Хрыста, які рассейвае цемру чалавечага жыцця, надаючы яму сэнс, а таксама да стварэння свету, калі ў ім заззяла святло.
Затым святар ўносіць запалены пасхал ў святыню. Далей спяваецца Exsultet — урачыстае Велікоднае пасланне, якое пачынаецца словамі: «Радуйцеся цяпер, анёльскія войскі ў нябёсах… ».
ЛІТУРГІЯ СЛОВА
У гэты дзень лекцыянарый змяшчае дзевяць біблейскіх чытанняў: сем чытанняў Старога Запавету, пасланне і Евангелле, якія перамяжоўваюцца рэспансарыйнымі псальмамі і малітвамі. Абавязковы як мінімум тры чытанні. Пры гэтым не павінны прапусціцца фрагмент з кнігі Зыходу, які распавядае пра пераход ізраільцян праз Чырвонае мора. Пасля гэтага чытання лектар не кажа “Гэта слова Божае” (гэтымі словамі заканчваецца кожнае чытанне), бо рэспансарыйны псалом, які спяваецца пасля яго, з’яўляецца яго працягам, яго таксама называюць Песняй Майсея.
Песня Майсея — біблейская песня, якая з’яўляецца часткай Кнігі Зыходу. Сустракаецца пад рознымі назвамі: «Песня перамогі», «Песня падзякі», «Песня мора», «Гімн перамогі пасля пераходу праз Чырвонае мора».
Паводле біблейскага падання, яе спявалі ізраільцяне пасля вызвалення з егіпецкага палону, адразу пасля пераходу праз Чырвонае мора, падчас іх падарожжа ў зямлю абяцаную. Гэты гімн павінен быў быць хвалой Богу, дзеянне якога прывяло да таго, што егіпецкая армія, якая праследвала ізраільцян, патанула.
Правадыр ізраільскага народа Майсей — гэта правобраз Езуса Хрыста, які ўсіх нас кліча да сапраўднай свабоды і вечнага жыцця ў нашай сапраўднай Айчыне — у Нябесным Валадарстве.
Само слова Пасха — па-яўрэйску Пэсах — азначае пераход. Гэтае свята, устаноўленае ў памяць зыходу сыноў Ізраэля з егіпецкай няволі, пасля ўваскрасення Хрыста набыло іншае значэнне. У гэты дзень хрысціяне святкуюць свой канчатковы і незваротны зыход з няволі граху і смерці і пераход да новага жыцця ў Хрысце, да жыцця ў свабодзе Божых дзяцей, якімі мы становімся праз хрост.
Менавіта правобразам водаў хросту, якія кожнага, хто прымае гэты сакрамэнт, абмываюць ад першароднага граху, з’яўляецца пераход ізраэльскага народа праз воды Чырвонага мора, пра што распавядаецца ў другой кнізе Старога Запавету, якая называецца «Зыход».
Пасля апошняга чытання Старога Запавету і малітвы святар спявае гімн «Слава на вышынях», падчас якога б’юць ва ўсе званы і грае арган, гучаць званкі і гонг.
АСВЯЧЭННЕ ВАДЫ
Пасля гаміліі адбываецца літургія хросту, падчас якой спяваецца Літанія да ўсіх святых.
⬤ Слова “літанія” азначае маленне; ім называюць рэлігійны абрад, які заключаецца ў выкананні пэўных спеваў і пераходзе з аднаго месца ў іншае дзеля выпрошвання ласкаў у неба.
⬤ Таксама літаніяй называлі два грэчаскія словы “Kyrie, eleison” і тыя заклікі, што дадавалі да гэтай просьбы аб міласэрнасці. Сёння літаніі фарміруюць літургічную малітву Касцёла пры пэўных урачыстых нагодах.
Затым адбываецца асвячэнне вады (апусканнем у яе Велікоднай свечкі) і аднаўленне абяцанняў хросту.
ЭЎХАРЫСТЫЧНАЯ ЛІТУРГІЯ
Гэта апошняя частка літургіі Велікоднай вігіліі. Падчас яго вернікі прымаюць асвячоны хлеб (Цела Хрыста). Яна не адрозніваецца ад эўхарыстычнай літургіі падчас кожнай святой Імшы.
РЭЗУРЭКЦЫЙНАЯ ПРАЦЭСІЯ
Цырымонія завяршаецца ўрачыстай рэзурэкцыйнай працэсіяй са Святым Сакрамэнтам вакол касцёла, але ў нашай мясцовасці яна праходзіць не пасля Велікоднай вігіліі, а перад першай ранішняй імшой у нядзелю.
Працэсія пачынаецца ля Гроба Пана, дзе святар спевам абвяшчае ўваскрасенне Хрыста. Пасля вяртання ў касцёл спяваецца гімн «Слава на вышынях». На прыканцы літургіі спяваецца ўрачысты гімн Te Deum (Цябе, Божа, праслаўляем).
Хотите читать актуальные новости Ивья и Ивьевского района первыми? Подписывайтесь на наш Телеграм-канал по ссылке https://t.me/ivyenews
Раман ЯРМОШ.
Фота аўтара.
