Экономика

Аддадзім роднай зямлі цеплыню сваіх сэрцаў! Творчы падарунак дзецям ад паэта Івана Карэнды

Дарагія сябры! 

З вялікай радасцю звяртаюся да вас, мае юныя землякі, хлопчыкі і дзяўчынкі роднага Прынёманскага краю.

Дазвольце сардэчна павіншаваць вас са святам – Міжнародным днём абароны дзяцей!

Мне, як і вам, пашчасціла нарадзіцца ў нашым Іўеўскім раёне – непаўторным, цудоўным кутку Беларусі. Тут прайшлі мае дзіцячыя гады, тут я вучыўся ў школе, адсюль жыццёвыя сцежкі павялі мяне ў вялікі зямны свет. Але, дзе б я ні быў, маё сэрца заўсёды на радзіме, і таму я зноў і зноў прыязджаю ў сваю родную вёску Крывічы. 

Раённая газета “Іўеўскі край”, са старонак якой я звяртаюся да вас, напэўна, прыходзіць і ў вашу сям’ю. Час ад часу ў гэтай газеце друкуюцца мае вершы, прысвечаныя нашай прыгожай зямлі і яе жыхарам. Раней я адрасаваў свае вершы людзям старэйшага пакалення – вашым бацькам, дзядулям і бабулям. А сёння мне хочацца пазнаёміць вас з творамі, якія напісаны менавіта для вас, для маіх маленькіх сяброў. 

Вы толькі-толькі пачынаеце жыць, пакуль яшчэ ходзіце ў дзіцячы садок ці ў школу. Мне цікава быць разам з вамі, і я хачу прапанаваць вам дружбу.

Давайце будзем сябраваць, разам любіць нашу родную зямлю, аддаваць ёй цеплыню сваіх сэрцаў і клапаціцца пра яе прыгажосць. Нам трэба сумеснымі высілкамі берагчы родную прыроду, хараство гэтага маляўнічага куточка Прынямоння. Давайце будзем штогод высаджваць на роднай Іўеўшчыне, у парках і каля сваіх хат, маладыя дрэўцы і кветкі, рабіць для птушак кармушкі і шпакоўні.

 І давайце будзем сябраваць, праз усё жыццё, з кнігай, з матчынай мовай, з родным беларускім словам, якія памагаюць і заўсёды будуць памагаць нам жыць.

Пачытайце, калі ласка, мае вершы. А калі вы яшчэ не навучыліся чытаць, то я спадзяюся, што гэтыя вершы прачытаюць вам дарослыя – дома ці ў дзіцячым садку. Мне вельмі хочацца, каб яны вам спадабаліся, каб адгукнуліся ў вашых сэрцах.

Ад усёй душы жадаю вам і вашым сябрам шчаслівага дзяцінства, поспехаў у вучобе, ажыццяўлення ўсіх вашых мар у блізкай і далёкай будучыні!

Ваш зямляк, паэт Іван Карэнда, 

Ганаровы грамадзянін Іўеўскага раёна.

 

Бусел і Жабка

Каля рэчкі, дзе гагочуць

І смакуюць траўку гусі,

За царэўнай-жабкай сочыць

Ганарлівы белы бусел.

У сукенцы аксамітнай 

І зялёных новых ботах

Прыгажуня-жабка спрытна 

Вытанцоўвае факстроты.

Скок налева, скок направа,

Паміж купінак і кветак.

Гэтак лёгка, гэтак жвава

Аніхто не скача ўлетку.

“Вось дык забаўка-пацеха

Для маленькіх буслянятак,

Будуць курчыцца ад смеху,

Будзе ім цяпер занятак”, –

Думаў бусел, прыглядаўся.

Потым ціха ўскінуў крылы,

Над зямлёю распластаўся,

Пакружыў, праверыў сілы.

За чародкаю гусінай

Зноў прысеў. Падняў царэўну

І панёс у край бусліны

Пад гусіны крык напеўны.

 

Дожджык

Пырснуў дожджык з цёмнай хмаркі 

І пабег па сцежцы шпарка.

Даўгавязы, басаногі,

Намачыў і мне ён ногі.

Мама ўсклікнула: “О, Божа!

Захварэе мой Сярожа…”

Я матулю супакоіў:

“Ногі высушу ў пакоі”.

 

Камарык

Сеў камарык на шчаку,

Хоча пазнаёміцца.

Працягнуў яму руку –

Стаў ён непакоіцца.

Закружыўся, зазвінеў,

Запішчаў пад вухам.

Я, вядома, не сцярпеў –

Пляснуў аплявуху.

 

Мусік

Рыжы коцік з лапкамі

Белымі, як снег,

Ходзіць следам, мяўкае

І міргае мне.

 

Вочы, як ліхтарыкі.

Вусы – да вушэй.

А скакун! – за Шарыка

Скача ён вышэй.

 

Хто пакрыўдзіў, кісачка?

Можа, што баліць?..

Дам табе я віскаса,

Малачка папіць…

 

Раптам Мусік зайчыкам

Скокнуў па двары…

Вы спрытнюгу бачылі? –

Цягне мыш з нары…

 

Крот

Каля сцежкі на падворку

Неўпрыкмет узнікла горка.

А пад той пясчанай горкай

Невялічкая ёсць норка.

А ў той цёмнай норцы – крот,

Спіць, пяску набраўшы ў рот.

А на горцы – камары,

Спяць нагамі дагары.

Як прачнуцца – засмяюцца:

“І дзівак жа гэты крот! –

Хто ж бярэ пясок у рот?”

 

Гаўчык

З самай раніцы “Гаў-гаў!..”

Чуецца ля хаты.

“Нешта Гаўчык закульгаў”, –

Уздыхае тата.

 

Я да Гаўчыка бягу:

“Бедны наш сабачка!

Пакажы сваю нагу,

Дзе твая балячка?”

 

Лапу з ранкаю кладзе

Гаўчык мне на грудзі:

“Ну а лекі твае дзе?

Чым лячыць ты будзеш?”

 

Бачу: з лапкі кроў цячэ –

Клічу маму, тату:

“Прынясіце мне хутчэй

Бінцік, ёд і вату!”. 

 

Змыю з ранкі кроў і пыл

І зраблю павязку.

“Хоць балюча, пацярпі

Трошкі, калі ласка!

 

Ты не бойся дактароў,

Смелы будзь і мужны!

Мілы Гаўчык, будзь здароў!

Папраўляйся, дружа!”

 

Брацік

У маёй сястрычкі Каці

Нарадзіўся сёння брацік.

Каця радуецца, скача:

– Брацік, брацік, родны брацік!

Разам будзем жыць у хаце!

 

– Дзе, скажы, яго ты бачыш? –

Я пытаюся ў сястры.

– Я нідзе яго не бачу,

Ні ў пакоі, ні ў двары.

 

Каця весела рагоча:

– Ты яго пабачыць хочаш?

Пачакай, праз пару дзён

Будзе з мамай дома ён.

А пакуль ён у радзільні, 

Толькі-толькі нарадзіўся!

Тата мне сказаў пра гэта, 

І пабег туды з букетам.

 

І яшчэ сказала Каця:

– Хіба ж толькі мой ён брацік?

Думаць трэба галавой –

Гэта брацік мой і твой!

 

 

Яблыкі

На галінках яблынькі, 

Мокрых ад расы,

Гойдаюцца яблыкі

Казачнай красы.

Круглыя, пунсовыя,

Быццам загарэлыя, –

І не дзіўна: сонейка

Усё лета грэла іх.

Буйныя і спелыя,

Сокамі налітыя,

Чыстыя і свежыя,

Дожджыкам прамытыя.

Лёгкі ветрык гушкае

Іх, як немаўлят,

Бае разам з птушкамі

Казкі ім пра сад.

Мама кажа весела:

Гэта ж – райскі кут!

Мабыць, паразвешвала

Неба зоркі тут. 

Ну чаго глядзіш на іх? – 

Рві і пакаштуй,

І хутчэй сяброў сваіх 

Імі пачастуй!

 

Пчолка

Пчолка над кветкамі 

кружыць-гудзе,

быццам вітаецца:

 “Добры вам дзень!”

Нібыта  гутарку

з імі вядзе:

“Дзе ўзяць мядку мне

для добрых людзей?”

                      

Кветачкі шэпчуць:

“Вось тут, не жужжы,

доўга над намі

дарма не кружы.

Лепшай, як сёння,

не будзе пары.

Колькі мядку 

табе трэба, – бяры…”

 

Зайчык

Па лясной сцяжынцы скача,

Азіраючыся, Зайчык.

Дзесьці ззаду Воўк бяжыць,

Аж зямля пад ім дрыжыць.

Хоча Зайчыка дагнаць –

Футра беленькае зняць, 

Каб пагрэць старыя плечы, 

Бо Ваўку накрыцца нечым

У марозны сцюжны вечар.

Ды дарма яго пагоня –

Воўк знямогся, і сягоння

Яму Зайца не дагнаць,

Футра белае не зняць.

Не дагнаць, як ветра ў полі,

Пэўна, Зайчыка ніколі:

Лепшы ў лесе ён спартсмен –

Па ўцякачках рэкардсмен.

 

 

Рамонкі

Плыве па небе аблачынка,

Адна на ўвесь вялікі свет,

А па зямлі бяжыць дзяўчынка,

Да сэрца тулячы букет.

 

Бяжыць дзяўчынка мне насустрач

Па сцежцы, мокрай ад расы,

А ўследкі ёй плывуць-нясуцца

Вясёлых птушак галасы.

 

– Хто бела-жоўтыя рамонкі

Табе, красуня, падарыў? –

Я запытаў, і голас звонкі

Мне тайну раніцы адкрыў:

 

– Мне падарыла кветкі лета…

На крылах шчасця я лячу… –

Усмешкай цёплай сведчыў гэта

З суседняй вуліцы хлапчук…

 

Касманаўты

Вясною і летам,

Увосень і ўзімку

Малюе ракеты

Хлапчына Максімка.

 

Са старта – угору,

Да зорак Сусвету,

Над сушай і морам,

Нясуцца ракеты.

 

І хтосьці махае

Рукою з арбіты –

Як быццам гукае,

І кліча нібыта:

 

“Які над зямлёю

Прастор неабсяжны!

Хто следам за мною?

Хто смелы, адважны?..” 

 

…Сястрычка Аліска 

Пытае ў малога:

 – Далёка ці блізка

Да зорак дарога?

 

– Яшчэ ты малая,

Каб думаць пра гэта.

Табе я параю

Забыць пра ракеты.

 

А я не жартую –

У космас гатовы…

Мне толькі матуля 

Скафандр купіць новы…

 

Яму – шэсць мінула,

Сястрычцы – трынаццаць.

І цяжка дзядулі

Ад смеху ўстрымацца.

 

Смяецца і кажа:

– Лепш разам ляціце!

Ну хто зварыць кашу

Табе на арбіце?

 

Хотите читать актуальные новости Ивья и Ивьевского района первыми? Подписывайтесь на наш Телеграм-канал по ссылке https://t.me/ivyenews