Што прымушае нас цягнуцца да творчасці? Жаданне знайсці адлюстраванне ўласнага жыццёвага вопыту ў творах іншых людзей? Ці падзяліцца гэтым вопытам з іншымі, якія імкнуцца ўбачыць пацверджанне сваіх думак і ідэй? На гэтыя і шмат іншых пытанняў людзі шукаюць адказы на працягу многіх гадоў. Але сённяшняя гераіня знайшла іх ужо даўно, а жаданне ствараць у ёй – нястомнае.
Алена Смалянічэнка мае 39-гадовы педагагічны стаж, які спалучае вопыт працы старэйшай піянерважатай і настаўніка сусветнай мастацкай культуры і выяўленчага мастацтва ў Геранёнскай СШ. Скончыла Ваўкавыскае педагагічнае вучылішча, Гродзенскі дзяржаўны педагагічны інстытут ім. Я. Купалы.
Сваю любоў да Іўеўшчыны Алена Іванаўна адлюстроўвае як у экскурсіях па раёне, так і ў сваёй шматграннай творчасці. У розных выданнях (газетах, калектыўных зборніках, чатырох невялікіх кнігах) было апублікавана больш за 200 вершаў. А кампазітары Яўген Петрашэвіч і Яўген Карпуць напісалі на яе вершы 23 песні.
На рахунку жанчыны нямала ганаровых узнагарод як за час працы ў школе, так і ў творчай дзейнасці. Геранёнская паэтка з’яўляецца лаўрэатам абласнога фэсту «Поэзия – души движение!» у 2008 г., мае III месца ў намінацыі «Ваенна-патрыятычныя вершы» у 2024 годзе, пераможца ў намінацыі «Магутная сіла паэзіі» у I Рэспубліканскім конкурсе творчых пісьмовых работ «За што я люблю родную зямлю».
– Мая любоў да творчасці бярэ свой пачатак у дзяцінстве. Мае бацькі часта каментавалі бытавыя сітуацыі ў вершаванай форме, а нам, дзецям, чыталі вершы беларускіх аўтараў. Мы заўсёды дзівіліся, як бацькі ведалі напамяць столькі вершаў?
Потым у 7-8 класе я пачала перакладаць некаторыя вершы на беларускую і рускую мовы. А да моманту пачатку навучання ў Ваўкавыскім педвучылішчы я ўжо пісала свае вершы. У час навучання выкладчыкі часам прасілі напісаць вершы да якога-небудзь мерапрыемства.
Такім чынам творчасць і стала неад’емнай часткай майго жыцця.
Я не магу вылучыць самую блізкую свайму сэрцу тэму. Я люблю пісаць акравершы, санеты, лімерыкі, трыялеты і, улічваючы тое, што ў нас так шмат добрых людзей, столькі прыгожых месцаў, хвалюючых падзей – пра ўсё гэта таксама хочацца напісаць. Я люблю Геранёны, немалая частка маіх вершаў прысвечана менавіта ім. Апроч гэтага, ёсць вершы і на філасофскія і гумарыстычныя тэмы. У нашым рознабаковым жыцці, дзе натхненнем можа стаць артыкул у часопісе, які цябе ўразіў, немагчыма пісаць толькі пра нешта адно.
Калі разважаць пра творчасць з боку аўтара, то галоўнае заданне мастацтва – гэта супакоіць уласную душу. Калі мяне нешта хвалюе, то я не змагу супакоіцца, пакуль не напішу пра гэта. І, вядома, на мой погляд, у творчасці важна славіць свой родны край.
А для чытача – гэта магчымасць знайсці падабенствы са сваім жыццём і тым, пра што піша аўтар у сваіх творах, і ўсвядоміць: «Так, гэта адбывалася і са мной, я гэта разумею!». Менавіта гэта і стварае той самы водгук у сэрца чытача, – расказвае Алена Смалянічэнка.
На працягу жыцця з чалавекам адбываецца мноства розных падзей, як добрых, так і дрэнных. І калі ў дзяцінстве мы часта азараем усіх радасцю, то з цягам часу падобнае здараецца ўсё радзей. Паэтка заўсёды шырока ўсміхаецца, у яе шмат энергіі, а ўсе мясцовыя жыхары яе ведаюць і ганарацца ёю. Адкуль у чалавека столькі сіл і трываласці?
– Немагчыма падабацца ўсім. Ёсць людзі, якім можа не падабацца тое, што ты робіш, і яны гэта могуць дэманстраваць па-рознаму. Таму я імкнуся быць на пазітыве і глядзець на жыццё з усмешкай. Бо калі ты камусьці не падабаешся, гэта не азначае таго, што на гэтым канчаецца жыццё, – падзялілася Алена Іванаўна.
Кажучы пра беларускую літаратуру, Алена Смалянічэнка падкрэслівае, што ў беларускай літаратуры шмат цудоўных аўтараў і не менш цудоўных твораў, раскрываецца нямала важных тэм. Аднак для таго, каб людзі самі цягнуліся да беларускай творчасці, патрэбна далучаць іх да гэтага з самага дзяцінства.
***
Бярозкі лісце жоўтае,
Асінка залатая…
Люблю я фарбы восені.
О, прыгажосць якая!
Гусцей туманы сцелюцца,
Маланкі не мільгаюць…
І песні пра вяселейка
Хай над зямлёй крыляюць.
А сны ўсе каляровыя,
І ў снах прыходзіш ты…
Ляцяць, ляцяць кляновыя
Ў маё акно лісты.
***
Багровы сад, багровы жар,
Абгорнуты абшары туманамі,
Рыжэюць кветкі, як пажар,
Слязіцца — плача неба днямі.
Ельнік нас у грыбы запросіць,
Высцілае лісце для ўсіх дыван.
І закрылі неба просінь
Чародкі птушак і туман.
Юр’еў дзень прагоніць восень,
Валадарыць зімку просіць.
***
Пайшла з жыцця зямнога маці,
І дзецям усім душа баліць…
Як пуста стала ў нашай хаце!
І печ халодная стаіць…
Глядзіць на нас усіх з партрэта
І завяшчае добра жыць…
Прыйшлі вясковыя кабеты,
Каб ёй малітву згаварыць.
Дастану я ручнік бялюткі,
Што мама ткала для сям’і.
І чую голас я ціхутка:
“Шчасліва, дочанька, жыві!”
***
Ахінае вечар
Ласкавым спакоем,
Еду на сустрэчу,
Каб пабыць з табою.
Сонейка садзіцца,
Аблажылі цені.
Не нагаварыцца,
Дружа, нам й за дзень.
Разам прачытаем
Оду – гімн юнацтву.
Вер мне – успамінаю
Імя тваё часта.
Чараўніца — восень
Мне стрэчу прыносіць,
Мне радасць прыносіць.
Хотите читать актуальные новости Ивья и Ивьевского района первыми? Подписывайтесь на наш Телеграм-канал по ссылке https://t.me/ivyenews
Кірыл Маціфейчык.
Фота аўтара.
