Так называецца зборнік вершаў Галіны Нiчыпаровіч, выдадзены ў 2012 годзе. Гэта была пятая кніга паэткі з Магільна, што на Уздзеншчыне, а ўсяго ёю выдадзена сем кніг. А нарадзілася яна на Іўеўшчыне ў в. Грабава. За шматгадовую плённую працу на ніве беларускай літаратуры і ў сувязі з 80-годдзем Саюза пісьменнікаў Беларусі ўзнагароджана граматай, а таксама дыпломам ад установы «Выдавецкі дом «Звязда». Галіна Міхайлаўна — лаўрэат шасці раённых творчых конкурсаў. Атрымала два дыпломы ад абласнога народнага клуба самадзейных паэтаў і кампазітараў «Жывіца» Мінскага абласнога цэнтра народнай творчасці. А яшчэ былі публікацыі ў калектыўных зборніках, выдадзеных літаб’яднаннем «Нёманец», у газетах і часопісах: «Звязда», «Мінская праўда», «Беларуская ніва», «Краязнаўчая газета», «ЛіМ», «Алеся», «Гаспадыня», Вожык», «Вясёлка», яна пастаянны аўтар сваёй раёнкі «Чырвоная зорка». Прапануюцца выбраныя творы нашай зямлячкі.
НЯБЁСЫ МАЛЮ…
Калі акалічнасці
Кволых надзей
Злятаюць,
Нібыта
Пажоўклы лісток,
Нябёсы малю:
Ты мяне
Зразумей,
Адчуй
Стан душы
І зрабі
Першы крок.
Калі ж
На заснежанай
Сцежцы сляды
Кіруюць
Ў завейную
Цемені стынь,
Мяне адшукай,
Заслані ад бяды.
Нябёсы малю:
Ты мяне
Не пакінь.
НАДЫХОД ВЯСНЫ
Лёгкі пошапт
Бяроз на ўзлеску,
На праталінках
Зоркі-пралескі,
Рассцілаецца
Край лугавіны,
Дзе-нідзе
Выбягаюць яліны.
Далей бор.
Ён маўклівы,
Самотны.
Ўперамежку
Асіны і сосны.
Палахлівы раўчук
На пагорку
Запятляў
Нібы заяц
На золку.
Промні сонца
Растопяць снягі,
Прыласкае
Рака берагі.
Ды абудзіць вясна
Хутка гоні
Жаўруковаю песняй
На ўлонні.
***
Усмешліва злятае новы дзень
Цымбальным звонам капяжоў уранку.
Зіма знікае, толькі шэры цень
Мільгнуў між дрэў, спалохаўшы заранку.
Даў зарок
(гумарэска)
Ну колькі можна
Дзень пры дні
Дзяўбаць без перапынку
За чаркай чарку.
Не гарні,
Рабі
Між іх размінку.
Дзялі на ранак,
На абед.
Пакінь і на вячэру,
Бо як на ліха,
Неўпрыкмет,
У гэтым
Згубіш меру.
Смяюцца:
Здаравяк-дзяцюк
Валяешся ля лаўкі
І толькі знаеш
«Глюк ды глюк»
За пенсію для бабкі.
Прыкмецяць
(ліха іх бяры)
У халады
І ў спеку
Ні ў хаце
А ні ў двары
Няма й не будзе толку.
Змітрок лютуе:
На ўсё чхаў!
Паклеп чуць не жадаю!
Зарок я
З першай чаркі даў,
Не пью зусім, ЗНІШЧАЮ!
СВАЕ ПАКІНУЛА СЛЯДЫ
«Мой родны кут»-
Пісаў так Колас.
У кожнага
Ён родны, свой,
Дзе ўпершыню
Падаў ты голас,
Дзе віць пачаў
Жыцця сувой,
Матуля
Пела калыханку,
Дзе першы
Зроблены быў крок,
Дзе так любіла я
Шторанку
Гуляць,
Пакуль не ляжа змрок.
У росных травах
Забаўляцца
І з ветрам,
Напераганкі
Я за стракозамі ганяцца
Ў лугах
Любіла ля ракі.
Той кожны крок
З майго маленства
Цяпер
Малюе ўспамін.
Ва ўнуках
Бачу падабенства
Свайго дзяцінства
Пуцявін.
Ды крочу ў снах
На тую сцежку,
Што вабіць
Да сябе заўжды.
Куточак родны мой!
На ўзмежку
Свае пакінула сляды.
Парой бывае і так…
Ці гэта час такі настаў, ці людзі другія, толькі раней… Але аб усім па парадку. Ідзеш бывала па вуліцы, а на кожнай амаль лаўцы каля хат жанкі сядзяць, асабліва ў нядзелю. Здаецца, і працы было не меней, чым цяпер, але ж упраўляліся: і працаваць, і адпачываць. Цяпер жа прайдзі праз усю вёску і можаш нікога не напаткаць, хіба што сабаку, ды і той не абрэша, а хвастом павіляе і пабег па сваіх справах.
Дык вось, адна з жанок, седзячы на лаўцы, скардзілася сяброўкам па няшчасці на свайго гаспадара. Дужа ён любіў чарку кульнуць, мацней, чым жонку.
А як было. Прыкупіла яна самагонкі, ну на ўсякі выпадак, а мо спатрэбіцца, а куды схаваць, каб не знайшоў, гэта ўжо задача. І дадумалася. У падвале высыпала з вялізнага цэбра чырвоныя буракі, што на зіму зрабіла запас, і той трохлітровік туды, а наверх тыя ж бурачкі. Ну тут ужо яму не пашэнціць, думала яна, а цэбар не раскажа…
Дапамагчы па гаспадарцы было не дапрасіцца Мітрафана, а тут ён сам: «Параска, давай хоць бульбы табе прынясу, ты і так цэлы дзень не прысела». Думала — адумаўся, шкадуе. Неяк і на душы пацяплела. Як-ніяк, а амаль жыццё ўжо пражыта, добра ці дрэнна.
Тыдні два ці мо тры гаспадар быў лагодны, хоць да раны кладзі. Дапамагаў. Асабліва любіў у падвал лазіць па бульбу. А тут яшчэ ранак, а ён… Як падмянілі, ну толькі што «на кані не скача». Што б гэта значыла, думала Параска, ці не наплёў дзе хто чаго. Але ж свіней карміць трэба і бульбу ў гаршчок насыпаць, каб зварыць. Палезла крэхчучы сама з кашалём у падвал. Дай, думае, заадно і схованку праверу. Адгрэбла буракі, пацікавала. Не, усё ў парадку, стаіць слоік. Добра прыдумала, пахваліла сама сябе. Каб не выцягваць яго наверх, прыадкрыла накрыўку, заглянула ў сярэдзіну і … чуць не абамлела. Хоць бы кропелька. Мабыць і языком вылізаў. Пуляй выскачыла з падвала і да гаспадара: «А каб ты прутам стаў, як за табой нічога не пастаіць, нідзе ад цябе не схаваеш». А яму хоць бы хны. Смяецца. Знайшла ад каго хаваць, ды мой нюх за кіламетр уловіць сівушны водар. Ну што тут зробіш, змірылася. Як ні шкада, а нічога не зменіш…
Ды каб толькі гэта. Аднойчы, пасля вялікай папойкі, узгробся раніцай, бо сушняк, а ў роце не раўнуючы, у хляве лепшы пах. Адкрыў шафку , каб варэння якога чарпануць, глядзь, а на ніжняй паліцы слоік літровы мёду стаіць. Во думае, гэта ж схавала, каб не знайшоў. Ён лыжку вялікую хваць — і хуценька вады каўтануў разоў колькі. Адняў кружку, раскрыў рот, каб смачна крахтануць, а адтуль пузыры, як той слоік велічынёй. Спужаўся, заціснуў рот рукой. Вырашыў, што гэта брага вінавата, якой яго ўчора пачаставаў сусед, рэакцыя з мёдам, вось і бурбалкі. Паспрабаваў адняць руку, тое ж самае. Ён да Параскі, мычыць, лыжкай тыкае ў бок шафкі, а тая нічога не разумее.
Каб перавесці дух, раскрыў рот, а бурбалкі адна за другой так і выкочваюцца, так і выкочваюцца. Толькі тады Параска зразумела, у чым справа, зарагатала.
Так табе і трэба, падла, толькі гарэлка і прысмакі цябе цікавяць, вось і папаўся на гэтым, бо не мёд там стаяў, а мыйная паста.
І калі ён ужо адумаецца і хоць якая польза будзе ад яго! Ні гаспадара, ні дзецям бацькі. Так, адно стварэнне.
Лячы ды… сцеражыся
Вёска — то не горад. Тут адзін аднаго добра ведаюць, з кожным павітаюцца на вуліцы ды і раскажуць добрае ці дрэннае, а парой і смешнае, каб пазайздросцілі ці паспачувалі. Ды гаворка не аб гэтым.
З вясковай лазні, як з фэсту — чаго толькі ні прынясеш… Вось адна з жанок і расказвала, пакуль мылася. Так спіну скруціла, ну так скруціла, што не сесці, не ўстаць. Канцы прыходзяць, ды й годзе.
Вырашыла на печы паляжаць, пагрэцца, а вось ды дапаможа. Бяда, як туды ўзабрацца (сказаць па сакрэту — не мадэль яна была). Але ж бачком, бачком, ну неяк уціснулася. Хатка невысочанькая, да столі трошкі болей за паўметра. Уклалася, уладкавалася, ну гэтак стала добра. Трошкі падпякае, але ж цярпець можна.
А тут якраз і гаспадар у хату. Яна яму і скажы: «Хай бы ты мне, мілок, настоечкай пярцовай нацёр спіну, можа яшчэ лепей дапамагло. Глядзіш — і адпусціла б.» Упрошваць не трэба. «А чаму ж не нацерці, — кажа ён, — невялікая праца. Не дроў жа накалоць просяць, а нацерці, што раз плюнуць.» Узяў ён бутэлечку, прыпадняў рубашкі, зрабіў далонь коўшыкам ды і наліў поўны настойкі, а пасля плюх… і давай расціраць. А тая настоечка (ведама, вадкасць) вазьмі ды сцячы па «раўчучку» ніжэй… І яшчэ ніжэй… Нібы агню ўскінулі жанчыне. Як саскочыла з той печы, яна не памятала.
Крычыць:
Вар’ят! Што ты нарабіў?!
Дзед у дзверы, азірнуўся і кажа:
Ты прасіла спіну палячыць, вось я і палячыў…
Змоўкла кабета, прыслухалася… І сапраўды… Значыць, палячыў-такі? А калі б пры гэтым і не «скалечыў » яшчэ, далі-бог бы чарку наліла!
